ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ




Πέντε «χαστούκια» στην τρόικα

ΕΝ ΔΗΜΩ

Daniel Kahneman, Σκέψη, αργή και γρήγορη

Mπορεί η κυβέρνηση να πείσει την τρόικα να εγκαταλείψει την προτεσταντική προσήλωση στο «Γράμμα του μνημονίου»; Η απάντηση είναι «ναι», αν αντιτάξει επιχειρήματα διαφορετικά από τα σημερινά. Για παράδειγμα, η αναδιαπραγμάτευση του μνημονίου δεν πρέπει να ερμηνευτεί με τους όρους της παραδοσιακής οικονομικής σκέψης, αλλά με τις παραδοχές της συμπεριφορικής οικονομικής θεωρίας.

   Ο Ντάνιελ Κάνεμαν, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πρίνστον και κάτοχος του Νομπέλ Οικονομίας (2002), στο βιβλίο του «Τhinking, Fast and Slow» («Γρήγορη και αργή σκέψη», εκδ. Farrar, Straus & Giroux, 2011) παρουσιάζει πολλά χρήσιμα παραδείγματα της συμπεριφορικής οικονομικής θεωρίας. Ο Αντώνης Σαμαράς και ο Γιάννης Στουρνάρας θα μπορούσαν να μελετήσουν τον Κάνεμαν για να καταδείξουν στην τρόικα τα πλεονεκτήματα μιας εναλλακτικής εφαρμογής του προγράμματος.


   Ο Κάνεμαν στο «Τhinking, Fast and Slow» επισημαίνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουμε πολύ λίγα για τις αυτόματες (υποσυνείδητες - διαισθητικές) αντιδράσεις μας και για το μέγεθος της επιρροής των στερεότυπων στη συμπεριφορά μας. Η συμπεριφορική οικονομική θεωρία βασίζεται στην παραδοχή ότι τα άτομα (οι εμπειρογνώμονες της τρόικας στη συγκεκριμένη περίπτωση...) χρησιμοποιούν μεροληπτικές συμπεριφορές στον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν αποφάσεις:
1. Συνηθίζουν να κάνουν και να πιστεύουν ό,τι και τα υπόλοιπα άτομα κάνουν και πιστεύουν.
2. Θυμούνται τις επιλογές που έχουν κάνει στο παρελθόν ως καλύτερες από ό,τι ήταν στην πραγματικότητα.
3. Αποδίδουν μεγάλο βάρος σε μία μόνο πτυχή ενός γεγονότος.
4. Πιστεύουν ότι ελέγχουν καταστάσεις τις οποίες στην πραγματικότητα δεν ελέγχουν.
5. Αγνοούν τις πιθανότητες αποτυχίας όταν λαμβάνουν αποφάσεις.
6. Υποεκτιμούν τον χρόνο περαίωσης μιας εργασίας και
7. ζητούν περισσότερα για να δώσουν κάτι από όσα θα πλήρωναν για να το αγοράσουν.

   Αν αξιοποιηθούν δημιουργικά όλα τα παραπάνω, τότε ο υπουργός Οικονομικών θα μπορούσε να κερδίσει πολλά. Η διαπραγμάτευση, ενισχυμένη από τα επιχειρήματα της συμπεριφορικής προσέγγισης, θα πρέπει να συμπεριλάβει αφενός τις ευθύνες της τρόικας και αφετέρου τις επιλογές που μπορούν να γίνουν για τη διόρθωση των λαθών των ξένων εμπειρογνωμόνων και την αποτροπή της επανάληψής τους.

Για παράδειγμα, τα στελέχη του ΔΝΤ γνωρίζουν πως είναι «αρνητικό στερεότυπο» ότι η Ελλάδα δεν εφαρμόζει το μνημόνιο στο σύνολό του. Η αλήθεια είναι διαφορετική. Οι ελληνικές κυβερνήσεις μείωσαν με επώδυνο τρόπο το πρωτογενές έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στα 4 δισ. ευρώ το 2012, από 25 δισ. ευρώ το 2009. Πρέπει, λοιπόν, η κυβέρνηση να δώσει πέντε «φιλικά χαστούκια» στην τρόικα προκειμένου να την ξυπνήσει από τον λήθαργο των βεβαιοτήτων της:

• Πρώτον, η τρόικα πρέπει να ξεπεράσει το λανθασμένο στερεότυπο μιας χώρας που δεν εφαρμόζει τα συμφωνηθέντα. Αντίθετα, πρέπει να αναγνωρίσει την πρόοδο και να την αναδείξει στο εξωτερικό.

• Δεύτερον, πρέπει να αποδεχθεί πως οι εκτιμήσεις της για το μέγεθος της ύφεσης ήταν διαχρονικά λανθασμένες αφού επηρεάστηκαν από το ευρωπαϊκό και το διεθνές δυσμενές οικονομικό κλίμα. Καταδικάστηκε έτσι σε αποτυχία το σχέδιο βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, το οποίο στηρίχθηκε επάνω σε μη ρεαλιστικές παραδοχές.

• Τρίτον, θα πρέπει να αποδεχθεί η τρόικα πως τόσο η πολιτική αναταραχή στην Ελλάδα που κόστισε δισεκατομμύρια ευρώ όσο και τα σενάρια για έξοδο της χώρας από το ευρώ τροφοδοτήθηκαν από δηλώσεις, ενέργειες και αβλεψίες στελεχών της. Πρέπει, κατά συνέπεια, να δοθεί τέλος σε επικοινωνιακές πρακτικές που έχουν καταστήσει την Ελλάδα παρία της παγκόσμιας οικονομίας.

• Τέταρτον, θα πρέπει να αποδεχθεί ότι η βεβαιότητα (υπεροψία) των στελεχών της για την «αποτελεσματικότητα» των πολιτικών που επρόκειτο να εφαρμοστούν στην Ελλάδα ήταν τέτοια που απέτρεψε να γίνει αντιληπτή η ανάγκη προσαρμογής του προγράμματος.

• Πέμπτον, θα πρέπει να αντιληφθεί ότι η προσπάθεια επιστροφής στην ανάπτυξη δεν μπορεί να ευοδωθεί χωρίς δικές της πρωτοβουλίες. Ενα παράδειγμα: Αν αποπληρωθούν εντός του 2012 τα 5 από τα 7 δισ. ευρώ που χρωστά το Δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα και την ίδια στιγμή το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων εφαρμοστεί στο ακέραιο (7,2 δισ. ευρώ), το ονομαστικό ΑΕΠ το 2013 θα αποκτήσει τη δυναμική να αυξηθεί κατά 1,8%, αντί να μειωθεί κατά 0,5%, κάτι που προβλέπει η τρόικα. Ετσι, τα μέτρα προσαρμογής για το 2013 αυτομάτως θα μειώνονταν στα 3 δισ. ευρώ, αντί των 7,8 δισ. ευρώ που απαιτούν οι δανειστές μας. Με τα παραπάνω «πέντε φιλικά χαστούκια» βασισμένα στη «συμπεριφορική θεωρία» η κυβέρνηση μπορεί να αφυπνίσει την τρόικα και να την παρακινήσει να υπερβεί το «Γράμμα του μνημονίου». Θα το τολμήσει; Ευχόμαστε πως ναι.

—Θανάσης Κουκάκης,
Το Βήμα της Κυριακής, 24 Ιουλίου 2012

 
ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΤΟΥ ΜΗΝΑ
ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ
ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΣΑΣ
cart
Το Καλάθι σας είναι άδειο.

ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ