ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ




Η πνευματική διαθήκη του Μιτεράν

François Mitterand – Elie Wiesel, Ενθυμήσεις για δυο φωνές

 

Βλέποντας την «κληρονομιά για τους αιώνες» που άφησε πίσω του ο Φρανσουά Μιτεράν —αν και «θα παραμείνουν μερικές κηλίδες», όπως έγραψε το αμερικανικό περιοδικό Time —αρκετοί αναλυτές στάθηκαν με έμφαση μετά τον θάνατό του στην προσωπικότητά του, στη φιλοσοφική του σκέψη και στη δίψα του για τη γνώση. Είχε μια ανατρεπτική σχέση με το μυστήριο της γραφής (Il avait un rapport bouleverse pour le mystere de l’ ecriture), τόνισε πολύ εύστοχα ένας γάλλος δημοσιογράφος μιλώντας πρόσφατα στη γαλλική τηλεόραση για την προσωπικότητα του Μιτεράν.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του αναζήτησε με ιδιάζουσα σεμνότητα έναν τρόπο συμφιλίωσης με τον θάνατο προσεγγίζοντας αυτό που είχε γράψει πολύ όμορφα ο ίδιος μερικά χρόνια πριν: «Πώς πεθαίνουμε;», ρωτούσε ο Μιτεράν. «Ζούμε σε έναν κόσμο που φοβάται αυτή την ερώτηση και ως εκ τούτου την αποφεύγει. Κάποιοι άλλοι πολιτισμοί, πριν από μας, κοίταξαν τον θάνατο καταπρόσωπο. Έδιναν νόημα και πλούτο στην εκπλήρωση του πεπρωμένου. Ίσως ποτέ άλλοτε η σχέση με τον θάνατο να μην ήταν τόσο φτωχή όσο αυτές τις μέρες της πνευματικής ένδειας, όπου οι άνθρωποι, στην αγωνία τους να υπάρξουν, μοιάζουν να χάνουν το μυστήριο και να αγνοούν ότι στεγνώνει έτσι μια ουσιώδης πηγή απόλαυσης της ζωής».

Στο κεφάλαιο «Τα παιδικά χρόνια» του εξαίρετου βιβλίου Ενθυμήσεις για δύο Φωνές που έγραψε με τον φίλο του συγγραφέα Ελί Βιζέλ, Βραβείο Νομπέλ, ο Φρ. Μιτεράν γράφει σχετικά με τον θάνατο: «Για μένα ισχύει το παντοτινό. Έλεγα ότι έπρεπε να μείνω σε όλη τη ζωή πιστός στους νεκρούς. Συχνά ορκιζόμουν ότι δεν θα περνούσε μέρα χωρίς να τους θυμάμαι. Λίγο πολύ κράτησα αυτόν τον όρκο. Κάθε βράδυ αφιερώνω λίγο χρόνο για περισυλλογή. Δεν ξεχνώ κανέναν απ’ αυτούς που με περιστοίχιζαν, που με συντρόφευαν, ακόμη και εκείνους με τους οποίους δεν με συνέδεαν ισχυροί συναισθηματικοί δεσμοί. Πάντα είχα την αίσθηση ότι θα ήμουν το μνημείο των αναμνήσεων. Σκεπτόμενοι τους νεκρούς εξασφαλίζουμε την επιβίωση των ανθρώπων που αγαπήσαμε, περιμένοντας ότι κάποιοι άλλοι θα κάνουν το ίδιο για μας. Είναι ένα καθήκον προς τη μνήμη. Βλέπω τον εαυτό μου φύλακα στην πύλη ενός φρουρίου —φύλακα της μνήμης, φύλακα των αναμνήσεων».

Και βέβαια δεν μας εκπλήσσει καθόλου ο Φρ. Μιτεράν όταν εκδηλώνει την προτίμησή του για τον Μωυσή, «την πιο ενδιαφέρουσα, την πιο ελκυστική» από τις μεγάλες μορφές της Βίβλου.

Ο διάλογός του με τον Ελί Βιζέλ σ’ αυτό το βιβλίο είναι ένα είδος πνευματικής διαθήκης που συμπληρώνει την εικόνα του αρχηγού του κράτους, δίνοντας σε αυτήν τη μορφή που ο ίδιος θα επιθυμούσε να περάσει στους μεταγενέστερους.

Ο Ελί Βιζέλ θέτει τα ερωτήματα —εμπλουτισμένα με στοιχεία ιστορικά, θρησκευτικά, φιλοσοφικά και μεταφυσικά— και ο Μιτεράν απαντά. Έτσι, μέσα από την εκ βαθέων εξομολόγηση του Μιτεράν ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει την πορεία του από την παιδική ηλικία με την οποία αρχίζει η συζήτηση ως την τελευταία χρονιά του στο πηδάλιο της πολιτικής της πατρίδας του και τη θαυμαστή πράγματι ωριμότητά του. Καθώς και τη διαδρομή του μέσα στον χρόνο και τη διαμόρφωση της ιδεολογίας, του ήθους και της φιλοσοφίας του.

Τα κεφάλαια του βιβλίου είναι χαρακτηριστικά και δείχνουν τον άνθρωπο Μιτεράν, τον αγωνιστή, τον πατριώτη, τον πολιτικό, τον ηγέτη, τον διανοούμενο, τον ανθρωπιστή, τον Ευρωπαίο. «Το να μιλάς για τα παιδικά χρόνια, για το πρόβλημα της Πίστης, για τους πολέμους και τι σημαίνουν, για τη γραφή και τη λογοτεχνία, για την εξουσία βεβαίως αλλά και για τις (καθοριστικές) στιγμές του βίου, να ακούς τον Μιτεράν να σου λέει πώς αισθάνθηκε απόλυτα ελεύθερος παρακολουθώντας την πτήση των άγριων πουλιών, πώς να μην πεισθείς απ’ όλα αυτά ότι, ναι, ένας πολιτικός και μάλιστα από τους σημαντικούς της εποχής μας δεν είναι μόνον —δεν είναι κυρίως— ένας τεχνίτης της στρατηγικής και της τακτικής, είναι και κάτι παραπάνω, που μας συμφιλιώνει με την Πολιτική», σημειώνει πολύ εύστοχα ο Ριχάρδος Σωμερίτης στην εισαγωγή της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου Ενθυμήσεις για δύο Φωνές.

Ο Φρ. Μιτεράν εμπιστευόταν πάντα τη γραφίδα του. Έτσι έπραξε και τώρα με την ουσιαστική συνδρομή του Ελί Βιζέλ. Στο τέλος της θητείας του και ενώ είχε ολοκληρώσει το έργο του, ο Φρ. Μιτεράν συγκέντρωσε τις σκόρπιες σκέψεις του για αυτά που τον απασχολούσαν.

Οι Ενθυμήσεις για δύο Φωνές είναι ένα πολύ ενδιαφέρον έργο ενός ανθρώπου που τον σημάδεψε ο θάνατος και το απόλυτο. Όπως πολύ σωστά έγραψε η εφημερίδα Le Figaro, μέσα από την πορεία του Μιτεράν σκιαγραφείται ταυτόχρονα μια ολόκληρη γενιά, η οποία μετά την οδυνηρή καταστροφή του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου δεν έπαψε να αναζητεί καινούργια σημάδια, καινούργιους λόγους για να εξακολουθεί να ελπίζει.

 

—Σ. Ντάλης,
Το Βήμα, 28 Απριλίου 1996

 
ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ
ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΣΑΣ
cart
Το Καλάθι σας είναι άδειο.

ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ