ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ




Βιολογικοί κανόνες που ρυθμίζουν τις κοινωνικές συμπεριφορές

Dario Maestripieri, Παιχνίδια που παίζουν τα πρωτεύοντα


Αντί να προβάλλουμε στα ζώα τα δικά μας «ιδιαίτερα» ανθρώπινα χαρακτηριστικά (ανθρωπομορφισμός), μήπως θα ήταν ορθότερο να αναγνωρίσουμε τις ζωικές καταβολές των ανθρώπινων συμπεριφορών; Το ανατρεπτικό αυτό ερώτημα διερευνά στο τελευταίο βιβλίο του ο Ντάριο Μαεστριπιέρι, επιφανής καθηγητής Συγκριτικής Ανάπτυξης, Εξελικτικής Βιολογίας και Νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, και συγγραφέας επιστημονικών θεμάτων δημοφιλέστατος στα αμερικανικά ΜΜΕ. Το πολυσυζητημένο αυτό βιβλίο κυκλοφορεί πια και στα ελληνικά, άριστα μεταφρασμένο από τον Δημήτρη Τομαρά.

Βασιζόμενος στις δικές του πολυετείς έρευνες, αλλά και σε έρευνες πολλών άλλων ειδικών, ο συγγραφέας διαπιστώνει εντυπωσιακές ομοιότητες μεταξύ της ατομικής και συλλογικής συμπεριφοράς των ανθρώπων και των ανθρωποειδών πιθήκων. Ερμηνεύοντας κατάλληλα αυτές τις παρατηρήσεις επιχειρεί να αποκαλύψει τους σταθερούς βιολογικούς κανόνες που ρυθμίζουν αυτές τις κοινωνικές συμπεριφορές.

Για παράδειγμα, θεωρεί ότι παρατηρώντας τη συμπεριφορά των πιθήκων μακάκων που βρίσκονται περιορισμένοι σε ένα κλουβί, μπορούμε να διαφωτίσουμε ικανοποιητικά την ανεξήγητη δυσφορία και, ενδεχομένως, την ενόχληση που νιώθουμε όταν βρεθούμε στο ασανσέρ με έναν άγνωστο.

Σύμφωνα με την εξήγηση που υιοθετεί ο συγγραφέας (και άλλοι σύγχρονοι ηθολόγοι και εξελικτικοί βιολόγοι), τόσο οι άνθρωποι όσο και οι πίθηκοι μοιραζόμαστε κάποιους κοινούς «συμπεριφορικούς αλγορίθμους»: κάποια κοινά, γενετικά κληρονομημένα και δοκιμασμένα πρότυπα συμπεριφοράς που μας εξασφαλίζουν (συνήθως) τη βέλτιστη δυνατή απάντηση στα κοινά προβλήματα που μας θέτει το περιβάλλον.

Όπως όλα τα κοινωνικά θηλαστικά, και εμείς οι άνθρωποι είμαστε, υποτίθεται, γενετικά προγραμματισμένοι να αποτιμάμε τα συν και τα πλην κάθε συμπεριφοράς μας, αλλά και να απαντάμε αυτομάτως στα εξωτερικά ερεθίσματα που δεχόμαστε, χωρίς να χρειάζεται να τα πολυσκεφτόμαστε.

Κοντολογίς, τα δυσεπίλυτα προβλήματα της συνείδησης και της ελεύθερης βούλησης είναι απλώς μεταφυσικά προβλήματα που ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματική μας συμπεριφορά! Πολλά θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς σε τέτοιες απλοϊκές και αναγωγιστικές «εξηγήσεις», όπως π.χ. ότι η ανθρώπινη κοινωνική συμπεριφορά εξαρτάται κυρίως από τον εγκέφαλό μας και όχι από τα γονίδιά μας. Ή ότι οι ανθρώπινες συνθήκες ζωής διαφέρουν ριζικά από αυτές των άλλων πρωτευόντων, ανθρώπινες συνθήκες που απαιτούν μια πολύ πιο ευέλικτη και εύπλαστη συμπεριφορά.

—Σπύρος Μανουσέλης,
Εφημερίδα των Συντακτών, 6 Απριλίου 2014

 
ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ
ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΣΑΣ
cart
Το Καλάθι σας είναι άδειο.

ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ