ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ




Οι ρίζες της προόδου

Jared Diamond, Όπλα, μικρόβια και ατσάλι

 

Επιτέλους! Το βιβλίο Όπλα, μικρόβια και ατσάλιΟι τύχες των ανθρώπινων κοινωνιών, για το οποίο ο συγγραφέας Jared Diamond απέσπασε το βραβείο Πούλιντζερ, μεταφράστηκε στην ελληνική γλώσσα. Πρόκειται για ένα βιβλίο-ράπισμα στον ρατσισμό και ταυτόχρονα μια σύντομη παγκόσμια ιστορία. Και μη φανταστείτε την ιστορία του πολιτισμένου κόσμου: το βιβλίο καλύπτει τα τελευταία 11.000 χρόνια και παρέχει αδιάσειστες αποδείξεις για την καθοριστική επίδραση του περιβάλλοντος στον τρόπο με τον οποίο αναπτύχθηκαν οι ανθρώπινες κοινωνίες.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Αντζελες (UCLA) Jared Diamond είναι φυσιολόγος και εξελικτικός βιολόγος που ειδικεύεται στην βιογεωγραφία. Όπως μας πληροφορεί στον πρόλογό του βιβλίου του, στις αρχές της δεκαετίας του 1970 βρισκόταν στη Νέα Γουινέα προκειμένου να μελετήσει τα πτηνά της. Ένας ντόπιος φωτισμένος πολιτικός, ο Yali, ρώτησε τον Diamond γιατί οι Δυτικοί ανέπτυξαν πολιτισμό και υλικά αγαθά που τα έφεραν στη νέα Γουινέα, ενώ οι αυτόχθονες δεν μπόρεσαν να παρουσιάσουν αντίστοιχο έργο. Είκοσι πέντε χρόνια μετά και αφού είχε πραγματοποιήσει σειρά διεξοδικών μελετών, ο Jared Diamond, έγραψε το βιβλίο ως απάντηση στον Yali.

Η κεντρική ιδέα του βιβλίου δίνεται από τον ίδιο τον συγγραφέα, ο οποίος (γνωρίζοντας προφανώς καλά τους δημοσιογράφους που ζητούν σύντομες απαντήσεις και μη θέλοντας να διακινδυνέψει άστοχες ερμηνείες) σημειώνει στον πρόλογο: «Η ιστορία ακολούθησε διαφορετική πορεία για διαφορετικούς λαούς εξαιτίας διαφορών στο περιβάλλον των λαών, όχι εξαιτίας βιολογικών διαφορών ανάμεσα στους ίδιους τους λαούς». Με άλλα λόγια, σύμφωνα με τον Diamond, κανενός είδους γενετική υπεροχή δεν έκανε τους Ευρωπαίους κυρίαρχους του κόσμου! Το σχετικά ταχύ πέρασμά τους από τις νομαδικές κοινωνίες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών σε αγροτικές και αργότερα αστικές κοινωνίες εξηγείται από την καλή τύχη τους να γεννηθούν σε περιοχές όπου υπήρχαν εξημερώσιμα ζώα και φυτά που μπορούσαν να καλλιεργηθούν.

Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε τέσσερα μέρη. Στο εξώφυλλό του απεικονίζεται η αιχμαλωσία του βασιλιά των Ίνκας Atahuallpa από  τους ισπανούς κατακτητές που περιγράφεται (μεταξύ άλλων) στο πρώτο μέρος του βιβλίου, όπου εκτίθενται και τα ερωτήματα που θα εξεταστούν περαιτέρω. Στα επτά κεφάλαια του δεύτερου μέρους, τα οποία είναι αφιερωμένα στην εμφάνιση και διάδοση της γεωργίας, αναπτύσσεται η κυρίως επιχειρηματολογία του βιβλίου. Το τρίτο μέρος εξετάζει την επίδραση των μικροοργανισμών (αξίζει να σημειώσετε πως η θεώρηση των μικροοργανισμών γίνεται από την δική τους σκοπιά!), της ανάπτυξης της γραφής, της τεχνολογίας και των συστημάτων διακυβέρνησης στην εξέλιξη των ανθρώπινων κοινωνιών. Τέλος, μετά τις επιμέρους ιστορίες λαών που παρουσιάζονται στο τέταρτο μέρος, υπάρχει ένας επίλογος όπου ο συγγραφέας εξηγεί γιατί η ιστορία των ανθρώπινων κοινωνιών δεν είναι μόνο θέμα ιστοριογράφων, αλλά και των επιστημόνων, όπως συμβαίνει και με την ιστορία των δεινοσαύρων ή των νεφελωμάτων.

Πρόκειται, χωρίς αμφιβολία, για ένα βιβλίο που έχει την δύναμη να αλλάξει την κοσμοθεωρία σας, ειδικά αν κάνετε χρήση και των περαιτέρω πηγών που δίνονται στις τελευταίες σελίδες του. Όσο για την καθυστερημένη έκδοσή του στην ελληνική γλώσσα [λόγω εμπλοκής άλλων ελλήνων εκδοτών πλην του Κατόπτρου], είχε και κάτι το θετικό: μεταφράστηκε η αναθεωρημένη και απηυξημένη έκδοση του αρχικού έργου (το οποίο πρωτοεκδόθηκε το 1997). Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η μετάφραση και η επιστημονική επιμέλεια έχουν την σφραγίδα της κυρίας Κατερίνας Γαρδίκα, επίκουρης καθηγήτριας στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

—Ιωάννα Σουφλέρη
Το Βήμα της Κυριακής, 26 Νοεμβρίου 2006

 
ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ
ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΣΑΣ
cart
Το Καλάθι σας είναι άδειο.

ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ