ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ




Ένα σπουδαίο πνευματικό-αισθητικό επίτευγμα

Frank Wilczek, Ένα Όμορφο Ερώτημα


Άραγε το Σύμπαν ενσαρκώνει όμορφες ιδέες; Και εφόσον θεωρήσουμε το Σύμπαν ως ένα έργο τέχνης, τότε δεν οφείλουμε να αναρωτηθούμε αν είναι ένα επιτυχημένο έργο τέχνης;

Πολλοί σπουδαίοι επιστήμονες έχουν υποστηρίξει ότι η φυσικομαθηματική περιγραφή του Σύμπαντος ικανοποιεί, δηλαδή «ενσαρκώνει», τις κλασικές ανθρώπινες ιδέες περί ομορφιάς, όπως είναι η συμμετρία, η αρμονία, η ισορροπία.

Προϋπόθεση βέβαια για να ισχύει κάτι τέτοιο είναι ότι τα αυστηρά επιστημονικά μας κριτήρια δεν είναι απλώς αληθή ή εμπειρικά επιβεβαιωμένα αλλά και αισθητικά άψογα!

Με άλλα λόγια, μια επιστημονική περιγραφή ή εξήγηση του Σύμπαντος, για να γίνει αποδεκτή, δεν αρκεί να είναι ακριβής αλλά και όμορφη!

Αυτό υποστηρίζει ο Frank Wilczek, κορυφαίος θεωρητικός φυσικός που το 2004 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ, σε αυτό το καλοσχεδιασμένο και ιδιαιτέρως γοητευτικό βιβλίο, στις σελίδες του οποίου αναλύει και αναστοχάζεται το πανάρχαιο αλλά πάντα επίκαιρο ερώτημα: Είναι το Σύμπαν ένα έργο τέχνης;

Για να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα ανατρέχει στην ιστορία των μεγάλων φυσικών ιδεών αλλά και των μεθοδολογικών εργαλείων που επινόησε η ανθρώπινη επιστήμη για να περιγράψει και να κατανοήσει τον Κόσμο: από τη μαθηματική περιγραφή της κοσμικής αρμονίας από τον Πυθαγόρα και τον Πλάτωνα στις πρώτες νομοτελειακές εξηγήσεις του Γαλιλαίου και του Νεύτωνα και από αυτές στις σύγχρονες φυσικές περιγραφές της Σχετικότητας και της Κβαντομηχανικής μέχρι την πρόσφατη Κεντρική Θεωρία της σύγχρονης Φυσικής, η οποία επιχειρεί να ενοποιήσει σε μια ενιαία και αισθητικά όμορφη περιγραφή τις τέσσερις θεμελιώδεις δυνάμεις της Φυσικής (βαρυτική, ηλεκτρομαγνητική, ισχυρή και ασθενή πυρηνική δύναμη), μέσω των οποίων εξηγούνται όλα τα φυσικά φαινόμενα του μακρόκοσμου και του μικρόκοσμου.

Η ανασυγκρότηση των πιο καινοτόμων επιστημονικών ιδεών —από την ελληνική αρχαιότητα έως τις μέρες μας— που μας αποκαλύπτουν όχι μόνο τη γνωστική αλλά και την αισθητική ομορφιά των φυσικών φαινομένων οδηγεί τον συγγραφέα στο συμπέρασμα ότι η βαθύτατη πίστη των πρώτων φυσικών φιλοσόφων στην «αρμονία των σφαιρών» και στην εγγενή ομορφιά και αρμονία του Κόσμου ως «κόσμημα», ενώ δεν ήταν πάντοτε ακριβής, εντούτοις, ενέπνευσε και οδήγησε στις μεγαλειώδεις εξελίξεις στη Φυσική για σχεδόν τρεις χιλιετίες.

Το Ένα Όμορφο Ερώτημα είναι λοιπόν ένα φιλόδοξο συγγραφικό εγχείρημα το οποίο θα μπορούσε πολύ εύκολα να εκφυλιστεί σε μια παράθεση μυστικιστικών ασυναρτησιών.

Το μεγάλο επίτευγμα του Frank Wilczek είναι ότι καταφέρνει —με τρόπο εύληπτο για το μη ειδικό— να αναδείξει την ομορφιά που ενυπάρχει στις μεγάλες επιστημονικές ιδέες μας για το Σύμπαν, χωρίς να υποκύπτει στα συνήθη μυστικιστικά ή υπερφυσικά ατοπήματα.

Σε μια εποχή στενόμυαλα πραγματιστική όπως η σημερινή, η οποία επιχειρεί να αφαιρέσει κάθε αισθητική αξία και ομορφιά από τις λεγόμενες «θετικές επιστήμες», το ευγενικό αλλά και παράτολμο εγχείρημα του Frank Wilczek είναι να μας υπενθυμίσει —με αυτό το βιβλίο— το αυτονόητο: η αναζήτηση της βαθύτερης φυσικής ομορφιάς και αρμονίας ήταν ανέκαθεν ένα από τα πρωταρχικά κίνητρα κάθε επιστημονικής προόδου.

Όταν λοιπόν υποτιμάμε, όπως συμβαίνει σήμερα, την αισθητική διάσταση του επιστημονικού εγχειρήματος, τότε όχι απλώς παράγουμε «άσχημη» αλλά και καταστροφική επιστήμη!

Άψογα μεταφρασμένο και επιμελημένο στην ελληνική του έκδοση, το βιβλίο αυτό αποτελεί το πολύ σπουδαίο πνευματικό-αισθητικό επίτευγμα ενός από τους πιο πρωτότυπους θεωρητικούς φυσικούς και στοχαστές της εποχής μας.


—Σπύρος Μανουσέλης,
Εφημερίδα των Συντακτών
, 10 Δεκεμβρίου 2016

 
ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ
ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΣΑΣ
cart
Το Καλάθι σας είναι άδειο.

ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ