ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ




Η ανάδυση των νέων κοινωνικών δικτύων

Nicholas Christakis & James Fowler, Συνδεδεμένοι


Όπως είδαμε στα δύο προηγούμενα άρθρα η επινόηση των νέων επικοινωνιακών μηχανών και, πιο πρόσφατα, η μαζική χρήση του Διαδικτύου επέφεραν ριζικές αλλαγές στον τρόπο που ζουν, σκέφτονται και συνδέονται μεταξύ τους οι άνθρωποι σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Το σημερινό άρθρο εστιάζει στα νέα «κοινωνικά δίκτυα» που προκύπτουν απ’ αυτές τις τεχνολογικές-κοινωνικές εξελίξεις, οι οποίες τείνουν να αλλάξουν τους καθιερωμένους τρόπους που επικοινωνούμε και συνδεόμαστε μεταξύ μας ως κοινωνικά όντα.

Η μέχρι πρότινος απραγματοποίητη νεωτερική ουτοπία για ελεύθερη και ισότιμη επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων —ανεξαρτήτως απόστασης, φύλου, φυλής και κοινωνικής τάξης— φαίνεται να υλοποιείται σήμερα μέσω του Ίντερνετ. Πράγματι μέσα σε μόλις δύο δεκαετίες οι τεχνολογικές εξελίξεις επέφεραν πρωτοφανείς αλλαγές στους τρόπους οπτικοακουστικής επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης των ανθρώπων. Διαφορετικές πτυχές αυτών των τεχνολογικών-κοινωνικών εξελίξεων αναλύονται σε δύο πολύ ενδιαφέροντα βιβλία τα οποία και παρουσιάζουμε στο κλείσιμο αυτού του αφιερώματος για την εισβολή του Διαδικτύου στη ζωή μας.

Tα κοινωνικά δίκτυα εμφανίστηκαν από την αρχή της ανθρώπινης ιστορίας ως μια κοινωνική συμπεριφορά που διασφαλίζει τη συνεργασία και τη συλλογική επιβίωση των μεμονωμένων μελών, δηλαδή των «κόμβων» της ομάδας.

Παράλληλα με την εξέλιξη —ποσοτική και ποιοτική— των ανθρώπινων κοινωνιών, αναπτύχθηκαν και τα ανθρώπινα κοινωνικά δίκτυα, τα οποία ως «υπεροργανισμοί» εκδηλώνουν τα τυπικά γνωρίσματα κάθε έμβιου όντος: πρέπει να αυτοοργανώνονται, να αναπαράγονται και να εξελίσσονται διαρκώς για να προσαρμοστούν και να επιβιώσουν στις αλλαγές του οικολογικού τους περιβάλλοντος.

Η ίδια θεμελιώδης βιολογική και κοινωνική αρχή λειτουργίας ισχύει και για τα πιο πρόσφατα και άρα πολύ πιο πολύπλοκα κοινωνικά δίκτυα του Παγκόσμιου Ιστού. Κάτι που πρώτος ανέδειξε ο δρ Nicholas Christakis με τις πρωτοποριακές έρευνές του στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Ο Ελληνοαμερικανός επιστήμονας, που θεωρείται παγκοσμίως αυθεντία στην έρευνα των δικτύων, υποστηρίζει στο βιβλίο του Συνδεδεμένοι: «Το πρόσφατο κύμα στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας, του Διαδικτύου και των ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης έχει εκτοξεύσει τη δυνατότητά μας να παραμένουμε σε διαρκή επαφή, καθιστώντας μας υπερσυνδεδεμένους»!

Την ανάλυση του N. Christakis περί της «τεχνολογικά υπερσυνδεδεμένης ανθρωπότητας» συμμερίζονται πλέον όλοι οι ερευνητές της νέας διαδικτυακής πραγματικότητας. Μάλιστα οι πιο πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι το Διαδίκτυο όχι απλώς αναπαράγει, αλλά και ενισχύει υπέρμετρα όλες τις τυπικά ανθρώπινες συμπεριφορές: από τη βία και την επιθετικότητα μέχρι τη δημιουργική συνεργασία και την αλληλεγγύη! [Για περισσότερα, βλ.: http://www.efsyn.gr/arthro/i-anadysi-ton-neon-koinonikon-diktyon]


«ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ – Η ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ»

 
Στο βιβλίο τους με τίτλο Συνδεδεμένοι («Connected»), oι συγγραφείς N. A. Christakis και J. H. Fowler παρουσιάζουν με τρόπο εύληπτο και ιδιαιτέρως γοητευτικό μια σειρά από θεωρητικά και πειραματικά δεδομένα, που επιβεβαιώνουν την καινοφανή θεωρία την οποία παρουσιάζουν σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, τα «κοινωνικά δίκτυα» δεν είναι ιστορικά επιφαινόμενα αλλά αποτελούν, αντίθετα, εγγενή και άρα βιολογικά χαρακτηριστικά του είδους μας σε κάθε ιστορική εποχή!

Μόνο έτσι εξηγείται, υποστηρίζουν, το γιατί μπορούν —και μάλιστα διαχρονικά— να επηρεάζουν κάθε πτυχή της κοινωνικής μας ζωής: το πώς αισθανόμαστε, το πόσα χρήματα κερδίζουμε, ποιον ή ποια είναι πιθανότερο να παντρευτούμε, το αν θα αρρωστήσουμε —τα πάντα σχετίζονται με το τι κάνουν, αισθάνονται και σκέφτονται οι άλλοι γύρω μας.

Στο βιβλίο τους εξηγούν ότι η ανθρώπινη κοινωνική ζωή μας διέπεται από τον «Κανόνα των Τριών Βαθμών Επιρροής»: επηρεάζουμε και επηρεαζόμαστε από άτομα που απέχουν από εμάς μέχρι και τρεις βαθμούς διαχωρισμού, τα περισσότερα από τα οποία δεν τα γνωρίζουμε καν. Για παράδειγμα η φίλη της φίλης της φίλης σας επιδρά περισσότερο στην ευτυχία σας απ’ ό,τι ένα φουσκωμένο πορτοφόλι στην τσέπη σας.

Μολονότι οι βασικές αρχές λειτουργίας των κοινωνικών δικτύων είναι διαχρονικές, τα ίδια κοινωνικά δίκτυα αλλάζουν και εξελίσσονται διαρκώς, όπως αλλάζουν και εξελίσσονται οι κοινωνίες που τα υιοθετούν!

Ηθελημένα προκλητικό, το «Συνδεδεμένοι» εξηγεί γιατί τα ανθρώπινα συναισθήματα και τα κοινωνικά ήθη είναι τόσο μεταδοτικά, πώς εξαπλώνεται η παχυσαρκία, γιατί οι πλούσιοι συνήθως γίνονται πλουσιότεροι και πολλά άλλα. Αναδεικνύοντας τα όρια και τις ανεπάρκειες της νεωτερικής ατομοκεντρικής ψευδαίσθησης, το βιβλίο παρουσιάζει αναλυτικά τα εμφανή πλεονεκτήματα των κοινωνικών δικτύων και των δικτυακών εξηγήσεων για την κατανόηση της ανθρώπινης ιστορίας.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η νέα προσέγγιση των κοινωνικών δικτύων αναπτύχθηκε και θεμελιώθηκε με το πρωτοποριακό ερευνητικό έργο του ελληνικής καταγωγής δρα Nicholas Christakis, καθηγητή επί σειρά ετών στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και κατόπιν στο Γέιλ.

Το 2008 η ερευνητική ομάδα του, η περίφημη «Christakis Group», πήρε επιχορήγηση ύψους 11 εκατομμυρίων δολαρίων από το Διεθνές Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ για τη μελέτη των κοινωνικών δικτύων, ενώ το 2009 ανακηρύχθηκε ένας από τους είκοσι κορυφαίους επιστήμονες στον κόσμο .


—Σπύρος Μανουσέλης,
Εφημερίδα των Συντακτών
, 9 Σεπτεμβρίου 2017

 
ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΤΟΥ ΜΗΝΑ
ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ
ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΣΑΣ
cart
Το Καλάθι σας είναι άδειο.

ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ